Cràbhachd, fèillean agus creideamhan

Anns na meadhan-aoisean bha creideamh cudthromach ann am beatha làitheil nan daoine. Bha cuid, mar bha na manaich agus na cailleachan-dhubha, a' toirt am beatha gu lèir do Dhia agus cuid eile gun inbhe ag obair anns na manachainnean agus ann an taighean nan cailleachan dhubha. Bha àrd-eaglaisean, seapail, eaglaisean-cholaiste, togalaichean-mhanach, àitean-coisrigte, altairean, tobraichean-naomha, cuimhneachain creideimh, clachan croise le snaigheadh, agus cladhan ann an Alba.

Bha fir agus mnathan a' fàgail am beatha làitheil airson a dhol gu Cogaidhean na Croise no a dhol air an rathad mar eilthirich eilthirich. Bha daoine a' creidsinn anns an diabhal agus na h-obraichean aige agus bha fìor eagal orra ro ifrinn.

Bha a' bhliadhna air a roinn  le sreath de fhèillean, làithean-fèille airson nan naomh agus làithean naomha. B' e an t-Abstol Crìosdail an Naomh Anndra naomh na h-Alba agus b' e an Naomh Centigern, no an Naomh Mungo naomh Ghlaschu. Bha ceudan de làithean sonraichte airson nan naomh air an cumail ann an Alba.

Bha seirbhisean eaglaise air an cumail ann an Laideann. Bha clachan air an snaigheadh, croisean de fhiodh air sgàilean, dealbhan air a' bhalla agus bratan-ghrèise air an cleachdadh airson sgeulachdan a' Bhìobaill a thoirt beò. Bha an triùir dhraoidhean air an sealltainn mar rìghrean bho na meadhan-aoisean. Bha sgeulachdan mu pheacaich, pargadair agus sgeulachdan na Càisge a' faighinn àite ann an dealbhan-chluiche anns na meadhan-aoisean. Bha buidhnean-ciùird a' toirt airgead dha sgeulachdan eadar-dhealaichte a bha freagarrach  airson nan ciùird aca fhèin.

Bha ionadan Crìosdail air an togail air àitean bha naomh roimhe sin. Bha tobraichean naomha aig na pàganaich air an atharrachadh gu tobraichean naomha bha air an coisrigeadh do Mhuire no do naomh a bhuineadh don àite. Ann an cuid de àitean  bha seann thursachan ann am ballachan eaglaisean agus sheapail. Bha fèillean, ro-Crìosdail, mar a bha Samhainn, air an atharrachadh agus air an cumail le na Caitligich mar Oidhche Shamhna.

Anns na meadhan-aoisean, bha làraichean Crìosdail, bha ann roimhe seo, air an leudachadh agus air an ath-thogail mar a bha coimhearsnachdan anns na manachainnean a' fàs beairteach le malairt na clòimhe agus le luchd-taice uasal a bha a' dèanamh àite dhaibh fhèin ann an nèamh leis na bha iad a' toirt seachad don eaglais.

Èist ri ‘Vir Perfecte’, pìos de cheòl eaglaise meadhan-aoiseil air atharrachadh gu bhith ga chluiche air clàrsach aon-neach, no clàrsach bheag. Chaidh am pìos seo a sgrìobhadh san 13mh linn mar mholadh air an Naomh Anndra.