Scotlands History

Strì nan Seumasach

B' iad na Seumasaich luchd-taice Rìgh Seumas VII (na h-Alba) agus II (Sasainn), agus oighrean.

Bha Seumas VII agus II a’ riaghladh ann am Breatann, bho 1685 gu 1689, ach seach gur e Caitligeach a bh' ann, chaidh a chrùn a thoirt bhuaidhe agus a toirt dha nighinn, Màiri agus a cèile am Prionnsa Duitseach, Uilleam à Orainds. Bha an Rìgh Seumas a-nis na fhògarrach agus fhuair an fheadhainn sin, a bha fhathast a’ toirt taice dha, an t-ainm, ‘Na Seumasaich’.

B' iad na Cuigsich (‘Whigs’) luchd-taice Uilleim: Breatannaich a bha taiceil don adhbhar Phròstanach agus nach gabhadh ri rìoghachd Chaitligeach air chor sam bith.

Dh’èirich iadsan an aghaidh nan Seumasach, ann an 1689. Rinn na Seumasaich barrachd air aon ar-a-mach. B' iad na prìomh trì: ar-a-mach1689, fo stiùireadh ‘Dùn Deagh Bòidheach’ no Iain Greumach Claverhouse. Chuireadh sìos an ar-a-mach seo gu luath; ar-a-mach Mhàir, no am ‘fifteen’ (1715-1716 ) a thòisich nuair a chaochail a' bhanrigh Anna, am monarc Stiùbhartach mu dheireadh, ann an 1714 agus a chrùnadh a' chiad Rìgh Deòrsa; agus am ‘forty-five’ (1745-1746 ) nuair a dh’èirich feachd Albannach, fo stiùireadh Theàrlaich Eideard Stiùbhairt - no ‘Bonnie Prince Charlie’ an aghaidh rìgh-shliochd Hanòbhair.

  • A' fasdadh airson feachd a' Phrìonnsa
  • dealbh de ghlaine ceangailte ri strì nan Seumasach

Brùth air an ìomhaigh airson dealbh nas motha fhaicinn.

  • BBC Alba Na Seumasaich
    Ainm is Àite

    Tha BBC Alba air làrach-lìn a chur ri chèile air Na Seumasaich. Brosnaich na fineachan agus faic an cuir thusa rìgh Stiùbhartach dhan a’ rìgh-chathair!

  • Logo and image for the Civil War and Revolution section of the BBC British History website.
    BBC British History - Civil War and Revolution

    Faigh a-mach tuilleadh mun Ar-a-mach Ghlòrmhor, èirigh is crìoch nan Seumasach san artaigeal seo bhon BhBC.

  • Logo and image for The Jacobites and the 1745 Rebellion section of the BBC Education Scotland website.
    BBC Education Scotland - The Jacobites and the 1745 Rebellion

    Cuir do sgilean co-dhùnaidh gun dùbhlan ann an riochd a' Phrionnsa Teàrlaich a' feuchainn ris a' chrùn fhaighinn air ais aig an làrach eadar-oibre seo. Am bi thusa nas soirbheachaile na bha Teàrlach?

  • Image of the RBS teaching resource - 1745: John Campbell and the Jacobite occupation of Edinburgh
    RBS - 1745: John Campbell and the Jacobite occupation of Edinburgh

    Air 23 Iuchar 1745 thàinig Teàrlach Eideard Stiùbhart air tìr air Eilean Albannach Eirisgeigh, air turas airson crùn Bhreatainn fhaighinn air ais do na Stiùbhartaich. A dh’ainderoin ain-deònachd an toiseach, thug teaghlaichean Gàidhealach, a bha air taobh tagradh nan Stiùbhartach airson a' chrùin, taic don Phrionnsa mean air mhean, agus chaidh arm Seumasach a stèidheachadh. Rinn an t-arm màrsail tro Alba a Shasainn, a' ruighinn cho fada ri Derbi air 6 Dùbhlachd. Air an t-slighe cheannsaich iad Dùn Èideann, a' gabhail seilbh air a' bhaile bho 16 Sultain gu 1 Samhain 1745.

  • Logo and image for the In the Steps of the '45 - A Jacobite Journey section of the Scottish Mist website.
    Scottish Mist - In the Steps of the '45 - A Jacobite Journey

    Lean lorgan ar-a-mach 1745 san turas Sheumasach seo air feadh na Roinn Eòrpa.

  • Logo and image for the Culloden section of The National Trust for Scotland website.
    The National Trust for Scotland - Culloden

    Ionnsaich mun bhlàr mòr mu dheireadh air fearann Bhreatainn le na stòrasan farsaing seo agus pasgain thidsearan bhon Urras Nàiseanta.

  • Logo and image for The Battle of Sherrifmuir section of the UK Battlefields Resource Centre website.
    UK Battlefields Resource Centre - The Battle of Sherrifmuir
    Ionnsaich mu thachartasan 13 Samhain 1715 bho artaigeal a' bruidhinn mun bhlàr agus bho mhapa a' comharrachadh adhartas le gach buidheann.