English
'S e na 'Caledones' no 'Caledonii' a bh' aig na Ròmanaich air na treubhan gu tuath (na Caileadonianaich no na h-Albannaich), agus thug iad 'Caledonia' air an dùthaich aca. Tha an t-eachdraiche Ròmanach, Tacitus, ag innse dhuinn gu robh falt ruadh agus casan is gàirdeanan fada air muinntir Chaledonia; b' e daoine borba a bh' annta agus chaidh iad a shabaid sa bhad cho luath 's a chunnaic iad a' chiad fheadhainn de luchd-ionnsaigh nan Ròmanach.
'Chaidh na treubhan a bha a' fuireach ann an Caledonia fo armachd sa bhad, agus le ullachadh mòr, air a dhèanamh na bu mhotha buileach leis na sgeulachdan a tha an-còmhnaidh a' dol an cois rudan air nach eil eòlas, thug iad an ionnsaigh fhèin air na daingnichean againn...'
Tacitus, Beatha Cnaeus Julius Agricola, mu AD 98
Am beachd nan Ròmanach, b’ e daoine borba cunnartach a bha sna treubhan a bha a' fuireach air taobh thall crìochan nan Ròmanach. Thug eachdraichean nan Ròmanach an t-ainm 'Caledonii' air a h-uile treubh a bha a' fuireach san dùthaich ghallta seo.
Sheas na Caileadonianaich a-mach gu borb an aghaidh luchd-ionnsaigh nan Ròmanach. Cha robh an aon chànan aca 's a bh' aig treubhan nam Breatannach gu deas; chùm iad an dearbh-aithne fhèin agus cha robh e furasta smachd fhaighinn orra. Ann an 142 AD thog na Ròmanaich Balla Antoninus o Abhainn Fhoirthe gu Abhainn Chluaidh feuch an cuireadh iad stad air an aimhreit san Ìmpireachd.
Ann an 310 AD bhruidhinn sgrìobhaichean Ròmanach air ‘the woods and marshes of the Caledones and other Picts.’
Brùth air an ìomhaigh airson dealbh nas motha fhaicinn.
Download Adobe Flash Player to listen to the audio online.
Èist ri na sgrìobhaidhean aig an eachdraiche Tacitus mu ionnsaigh an t-seanalair Ròmanaich, Agricola, air Breatainn. Ann am Beurla.
Lorg eachdraidh Alba aig ‘Archaeolink’, pàirc eachdraidh is ionad tadhail ioma-dhuaiseil, a’ daingneachadh air foghlam, com-pàirteachadh is spòrs.
Tadhail air baile Albannach agus ionnsaich mu na Ròmanaich an Alba leis a’ bheothachadh eadar-oibre seo bhon BhBC. Freagarrach do aoisean 5-9.
Ionnsaich mu Rìoghachd nan Cruithneach, a bu mhotha ann an Linntean Dorcha Alba, tron artaigeal seo bhon BhBC.
Cluich na geamachan air-loidhne seo airson tuilleadh fhaighinn a-mach mu na Cruithnich.
Nas motha na a’ mhòr-chuid de bhogsaichean- iasaid thaighean-tasgaidh, cha mhòr nach e mion thaisbeanadh siubhail a tha san stòras làimhseachail seo anns a bheil mic-samhail a chleachdas do chlas. Air a dheilbh airson feumalachdan thidsearan agus sgoilearan airson Curraicealam airson Sàr-mhathais a lìbhrigeadh.
‘S e ionad-tadhail a th’ ann am ‘Pictavia’ anns a bheil eachdraidh seann threubhan Cruithneach na h-Alba. Tha fiosrachadh air an làrach-lìn mu na Cruithnich ’s mu thachartasan, maille ri stòrasan foghlaim agus ceangalan feumail.
Ionnsaich mu Phrògram Lorg An Tairbeirt a thòisich ann an 1994 ag amas air eaglais an Naoimh Cholmain ath-nuadhachadh agus rannsachadh a dhèanamh air an làrach Chruithneach, Lochlannach agus Mheadhan-aoiseil air a bheil an eaglais, a thuilleadh air na lorgar fhoillseachadh.
Find us on