Balla Antoninuis

Às dèidh blàr Mons Graupius, chuir na h-Albannaich bacadh air na Ròmanaich len dòigh-cogaidh de sgeimhleadh (mar 'guerilla'). Thug na Ròmanaich an daingneach aca aig Innis Tuathail às a chèile, thiodhlaic iad rud sam bith dèante le iarann agus mheàrrs iad gu deas.

Ach bha feum air crìoch ùr air an cùlaibh a chumadh na treubhan a tuath air ais. B' e seo am Balla Antonànach, a thogadh ann an AD 142 fo òrdugh an Ìompaire Antoninus Pius.

Bha am balla seo, le a 19 daignichean, na chrìoch dhan iar-thuath aig an Ìompireachd Ròmanaich airson mu leth-cheud bliadhna. Bha e na shìneadh bho Bho'ness air Abhainn Fhoirthe gu Seann Chill Phàdraig air Abhainn Chluaidh. Bha e 37 mìle (60 km) de dh'fhaid. Bha bonn cloiche air, le ceapan de sgrathan air a mhuin agus daingneach fhiodha gu h-àrd, agus bha clais fharsaing air an taobh a tuath. Air an taobh a deas bha rathad an airm a bha a' ceangal nan 19 daingnichean.

'S iad na h-aon feachdan a thog Balla Hadrian ’s a thog Balla Antoninuis - an 2mh feachd suidhichte sa Chuimrigh, an 6mh aig Iorc agus am 20mh aig Chester.

Chithear clàrachaidhean den obair aca sna leacan astair, rud annasach nach deach a lorg an àite sam bith eile san t-saoghal Ròmanach. Ann an 2009 fhuair am Balla Antonànach ìre dìon agus an-diugh 's e Làrach Dhualchas na Cruinne no World Heritage Site a th' ann.

Chithear leacan astair on Bhalla Antonanach aig Taigh-tasgaidh Mhic an t-Sealgair Oilthigh Ghlaschu agus aig Taigh-tasgaidh Nàiseanta na h-Alba ann an Dùn Èideann.

Faodaidh tu tadhal air làraichean a' Bhalla Antonanaich agus tha taighean-tasgaidh air an t-slighe a' sealltainn rudan a chaidh a lorg, nam measg buinn Ròmanach, bràistean agus cuarain. Chithear rudan eile on bhalla aig Taigh-tasgaidh Kinneil ann am Bo'ness, aig Taigh-tasgaidh Chalasraid san Eaglais Bhric agus aig Taigh-tasgaidh na Seann Eaglaise ann an Cathair Ceann Tulaich.