Clachan snaidhte Tràth Chrìosdail

Tha seann eaglais Chrìosdail no manachainn an Alba tric air an comharrachadh le clachan snaidhte, croisean, leacan-croise agus leacan uaighe.

Cheangail croisean àrda iongantach na h-8mh linne 's a-rithist an Earra Ghàidheal an Ìle agus an Eilean Idhe a' Chrois – samhla Crìosdalachd – ri cearcall 's dòcha a bha a' riochdachadh na grèine no na gealaich. Dh’fhaodadh na ‘croisean Ceilteach’ seo a bhith a' sealltainn seann Chrìosdalachd an Alba le samhlan bho na seann chreideamhan pàganach.

'S i Crois Ruthwell, Dum-frìs, an t-seann chrois Anglach bhon 8mh linn an tè as cudromaiche. San t-snaidheadh air Crois Ruthwell tha seallaidhean sgriobtaireil, crainn-fhìona agus rannan bhon bhàrdachd ‘The Dream of the Rood’ snaidhte ann an rùnaichean Anglach-Shagsanach agus litrichean Laideann.

Cha robh na leacan-croise cho buailteach air sgrios, le àite airson sgeadachadh mun cuairt air crois shnaidhte. Mun 9mh ’s mun 10mh linn chaidh samhlan Crìosdail a chur còmhla ri samhlan Cruithneach traidiseanta a' sealltainn atharrachaidh sa chultar Chruithneach.

'S i Clach Sueno, faisg air Farrais, an leac-croise as àirde a th' air fhàgail – mu 6.5m no 21 troigh a dh’àirde. Tha i a' sealltainn blàr gun chunntas le marcaichean, laoich, boghadairean agus naimhdean gun chinn.

Tha snaidheadh annasach den Òighe 's den Leanabh air leac-croise ann am Brechin, coltach ri dealbh bho Leabhar a' Cheannanais. Tha cruinneachaidhean lìonmhor de leacan-croise an Siorrachd Aonghais 's an Rois an Ear agus tha cruinneachadh air leth de chlachan snaidhte Crìosdail aig Seann Eaglais Sgìre Baile Ghobhainn an Glaschu.

Èist ri Crux Fidelis, a tha bhon 6mh Linn agus air a' chuich air a lyre.